Digitale Taalgids

project-de-digitale-taalgids1

project-de-digitale-taalgids2

project-de-digitale-taalgids3

Leren lezen en schrijven met de Digitale Taalgids

Circa 16.000 SW-medewerkers hebben een fikse taalachterstand. Zij hebben zo veel moeite met lezen en schrijven dat ze geen werkbriefjes kunnen invullen of instructies kunnen begrijpen. Speciaal voor deze groep laaggeletterden heeft SBCM samen met zes SW-bedrijven een elektronische leeromgeving ontwikkeld: de Digitale Taalgids. Wat is de meerwaarde van de Digitale Taalgids en hoe kun je hem inzetten in de eigen SW-organisatie? Daar weten de docenten en begeleiders van UW-bedrijven en Lander na de implementatiebijeenkomst op 25 februari alles van.

“Laaggeletterdheid is een containerbegrip”, verklaart Marijke Tiemersma, die als projectleider en medebedenker van de Digitale Taalgids de implementatiebijeenkomst voor UW-bedrijven en Lander leidt. Nog een week voordat de pilotfase van start gaat. Alle aanwezigen krijgen een stoomcursus laaggeletterdheid, mogelijk gemaakt door Stichting Lezen & Schrijven. “Er is niet één specifieke oorzaak aan te wijzen”, vervolgt Tiemersma. Zo kunnen mensen opgroeien in een taalarme omgeving – zonder boeken, kranten of tijdschriften – algemene leer- of gedragsproblemen hebben, op school te weinig ‘leeskilometers’ maken of bijvoorbeeld dyslectisch zijn. Laaggeletterdheid treft dan ook niet alleen maar ouderen en allochtonen, zoals vaak wordt gedacht. Een toenemend aantal jongeren kan nauwelijks lezen of schrijven.” Voor wie zich na de stoomcursus verder wil verdiepen in het onderwerp, stelt Stichting Lezen & Schrijven informatie en campagnemateriaal beschikbaar.

In Nederland zijn anderhalf miljoen mensen laaggeletterd, waarvan 16.000 werkzaam in de SW-sector. “Zorgwekkende cijfers, zeker als je bedenkt hoe complex het probleem is. Mensen denken vaak dat ze de enigen zijn met een taalachterstand en schamen zich voor het feit dat ze moeite hebben met lezen, schrijven, spellen en rekenen.” De Digitale Taalgids, speciaal ontwikkeld voor en door de SW-sector, dient dan ook een hoger doel. “Naast een praktische elektronische leeromgeving waarbinnen SW-medewerkers in hun eigen tijd, plaats en tempo stimulerende taaloefeningen kunnen maken, is de Digitale Taalgids een instrument om laaggeletterdheid in de SW-sector bespreekbaar te maken.”

De Digitale Taalgids heeft, zoals de naam al doet vermoeden, het karakter van een gids. Afhankelijk van de eigen leerwensen kan een SW-medewerker, samen met zijn docent of begeleider, zijn eigen leerroute vaststellen. Met eenvoudige navigatiemogelijkheden kiest hij uit taaloefeningen op vier verschillende domeinen: lezen (van brieven, instructies, e-mails en bijvoorbeeld tabellen), schrijven (van kaarten, korte briefjes, veel voorkomende zinnen en bijvoorbeeld sms’jes), spelling en woorden van het werk. “Qua oefenvormen hebben we gezorgd voor een aansprekend en gevarieerd aanbod”, vertelt Tiemersma. “Slepen, klikken, typen, luisteren, puzzelen… alles zit er in. En wat de Digitale Taalgids ook zo geschikt maakt voor onze doelgroep, is de gecombineerde informatieoverdracht. Je ziet, hoort en leest tegelijk bij iedere oefening, een methode die extra goed werkt!”

Voordat een SW-medewerker kan starten met zijn individuele leerroute, maakt hij een instaptest om zijn niveau te bepalen. “Op dit moment werkt de Digitale Taalgids met makkelijke en iets moeilijkere oefeningen, die iets onder A1-niveau liggen”, legt Tiemersma uit. “Na afronding van de pilotfase en de evaluatie is uitbreiding een optie.” Wat de Digitale Taalgids naast de doelgroepgerichte inhoud, de vrije opbouw en de instaptest bijzonder maakt, is het ingebouwde volgsysteem. “Hiermee kunnen docenten en begeleiders de voortgang inzien, resultaten bekijken en gerichter coachen.” Ook kan de vormgeving gepersonaliseerd worden en geeft een virtuele coach steeds uitleg bij de oefeningen.

Tiemersma benadrukt dat het de bedoeling is dat SW-medewerkers onder begeleiding aan de slag gaan met de Digitale Taalgids. “Ook al is de werkvorm bij uitstek geschikt voor individueel leren, SW-medewerkers hebben vooral in het begin veel begeleiding nodig. Bijvoorbeeld bij het zelfstandig leren werken, het leren werken in een digitale leeromgeving en het vaststellen van het leertraject.” In maart 2010 starten de zes deelnemende SW-bedrijven met de pilotfase van de Digitale Taalgids. “We kunnen jullie hulp goed gebruiken om de inhoud te perfectioneren en ervaringen uit te wisselen”, roept Tiemersma de aanwezigen op. Dat is het startsein. Iedereen neemt plaats achter een computer om zelf te ondervinden hoe de Digitale Taalgids werkt. De algemene eerste indruk? “Overzichtelijk, handig, uitgebreid en leuk… deze methode gaan SW-medewerkers prachtig vinden!”

De Digitale Taalgids is een gezamenlijk project van SBCM en de SW-bedrijven WSD-Groep, IBN-Groep, Caparis, Wedeo, Lander en UW-bedrijven. Het concept is ontwikkeld vanuit het Aanvalsplan laaggeletterdheid van het Ministerie van OC&W en geïnitieerd door Stichting Expertisecentrum ETV.nl. De initiatiefnemers zijn inhoudsdeskundigen Ella Bohnenn en Marijke Tiemersma.

Emmia verzorgde de technische realisatie en de vormgeving van deze elektronische leeromgeving.